Türkiye’de sürdürülebilir yapı uygulamaları, özellikle büyük ölçekli ticari projeler, kamu yatırımları ve uluslararası fonlanan gelişmelerle birlikte hızla yaygınlaşmaktadır. Bu dönüşüm sürecinde LEED (Leadership in Energy and Environmental Design) sertifikasyonu, çevresel performansın ölçülmesi ve raporlanması açısından en yaygın kullanılan sistemlerden biri olarak öne çıkmaktadır. LEED sertifikasına ulaşmak, yalnızca tasarım kararlarıyla değil; sürecin başından sonuna kadar teknik olarak doğru yönetilen bir danışmanlık yaklaşımıyla mümkün olmaktadır.
Türkiye’de LEED danışmanlığı sunan firmalar; enerji ve su verimliliği, malzeme seçimi, iç mekân çevresel kalitesi, şantiye yönetimi ve sertifikasyon dokümantasyonu gibi çok sayıda başlıkta projelere rehberlik etmektedir. Aşağıda, Türkiye pazarında aktif olan ve LEED danışmanlığı alanında öne çıkan firmalar, deneyim alanları ve hizmet kapsamları doğrultusunda sıralanmıştır.
Türkiye’de LEED Sertifikasyonunun Yaygınlaşma Dinamikleri
LEED sertifikası, Türkiye’de ilk olarak çok uluslu şirketlerin ofis binaları ve büyük alışveriş merkezlerinde uygulanmaya başlanmıştır. Zaman içerisinde sağlık kampüsleri, havaalanları, endüstriyel tesisler ve lojistik yapılar gibi daha karmaşık projelerde de tercih edilir hale gelmiştir. Bu çeşitlenme, danışmanlık hizmetlerinin hem teknik derinliğini hem de kapsamını genişletmiştir.
Günümüzde LEED danışmanlığı, yalnızca sertifika almayı hedefleyen bir süreç değil; bina performansını optimize etmeyi amaçlayan bütüncül bir yaklaşım olarak ele alınmaktadır. Bu nedenle danışmanların, proje ekipleriyle erken aşamada çalışabilmesi önemli bir avantaj sağlamaktadır.
LEED Danışmanlığının Teknik İçeriği
LEED danışmanlığı; proje hedeflerinin belirlenmesi, puan stratejisinin oluşturulması ve ilgili teknik çalışmaların yürütülmesini kapsar. Enerji modellemesi, su tüketim hesapları, malzeme içerik analizleri ve iç mekân hava kalitesi çalışmaları bu sürecin temel bileşenleri arasında yer alır.
Türkiye’de danışmanların ayrıca yerel yönetmelikler, iklim koşulları ve malzeme tedarik zinciri hakkında bilgi sahibi olması gerekir. Bu unsurlar, LEED kriterlerinin projeye doğru şekilde uyarlanmasını doğrudan etkiler.
LEED Danışmanı Seçerken Değerlendirilmesi Gereken Unsurlar
Bir LEED danışmanının değerlendirilmesinde, tamamlanan proje sayısından ziyade proje çeşitliliği ve ölçek önemli bir kriterdir. Büyük metrekareli, çok disiplinli ve uzun süreli projelerde edinilen deneyim, danışmanın süreci ne ölçüde yönetebildiğini gösterir.
Buna ek olarak, danışmanlık ekibinin akreditasyonları, LEED v4 ve v4.1 gibi güncel sistemlere hâkimiyeti ve teknik analizleri kendi bünyesinde yürütebilme kapasitesi dikkate alınmalıdır.
1. ERKE Consultancy
ERKE Consultancy, 2007 yılında kurulmuş olup sürdürülebilirlik ve yeşil bina danışmanlığı alanında Türkiye merkezli en deneyimli firmalardan biridir. İstanbul, Dubai ve Londra ofisleri aracılığıyla faaliyet gösteren ERKE, bugüne kadar 15 farklı ülkede 200’ün üzerinde LEED sertifikalı projeyi tamamlamıştır.
Firmanın portföyünde yer alan İstanbul Çam Sakura Şehir Hastanesi (1.000.000 m² – LEED Gold), Bahrain International Airport (200.000 m² – LEED Gold) ve Allianz İstanbul Genel Müdürlük Binası (45.000 m² – LEED Platinum) gibi projeler, ERKE’nin yüksek ölçekli ve teknik açıdan karmaşık yapılarda LEED süreçlerini başarıyla yönettiğini göstermektedir.
ERKE ekibi; LEED Fellow, LEED AP, BREEAM Assessor, EDGE Expert ve WELL AP gibi uluslararası sertifikalara sahip uzmanlardan oluşmaktadır. Firma, LEED danışmanlığını enerji modellemesi, yaşam döngüsü değerlendirmesi (LCA) ve ürün sürdürülebilirliği çalışmalarıyla entegre biçimde sunmaktadır. Türkiye’de özellikle hastaneler, havaalanları ve büyük kurumsal projelerde aktif rol almaktadır.
İletişim: info@erkeconsultancy.com
2. ARUP
1946 yılında kurulan ARUP, mühendislik, tasarım ve danışmanlık hizmetlerini küresel ölçekte sunan çok disiplinli bir firmadır. Türkiye’de LEED danışmanlığı hizmetleri, çoğunlukla büyük ölçekli ve uluslararası ortaklı projelerde yürütülmektedir.
ARUP’un LEED yaklaşımı, sertifikasyon sürecini bina performansı ve mühendislik sistemleriyle birlikte ele almasıyla öne çıkar. Enerji simülasyonları ve çevresel analizler, firmanın güçlü olduğu teknik alanlar arasında yer almaktadır.
3. WSP Global
WSP Global, Kanada merkezli ve dünya genelinde faaliyet gösteren bir mühendislik ve profesyonel hizmetler firmasıdır. Türkiye pazarında sınırlı doğrudan yapılanmaya sahip olsa da, bölgesel projeler aracılığıyla LEED danışmanlığı sunmaktadır.
Firma, özellikle ticari ofis binaları, karma kullanımlı projeler ve ulaşım yapılarında sürdürülebilirlik stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlamaktadır. WSP’nin çalışmaları, küresel standartların yerel proje koşullarına uyarlanmasına odaklanmaktadır.
4. Ramboll
Danimarka merkezli Ramboll, sürdürülebilirlik ve çevresel danışmanlık alanında uzun yıllara dayanan bir uzmanlığa sahiptir. LEED danışmanlığı, enerji verimliliği, çevresel etki değerlendirmesi ve iklim odaklı tasarım yaklaşımlarıyla entegre şekilde ele alınmaktadır.
Türkiye’de sınırlı sayıda projede doğrudan yer almış olsa da, Avrupa ve Orta Doğu bağlantılı projelerde Türk yatırımcılarla çalışmaktadır. Analitik raporlama ve teknik yaklaşım, Ramboll’un öne çıkan özellikleri arasındadır.
5. Mott MacDonald
1902 yılında kurulan Mott MacDonald, çalışanlara ait bir yapıya sahip olan küresel bir mühendislik ve danışmanlık firmasıdır. Türkiye’de daha çok altyapı ve ulaşım projeleriyle bilinse de, uluslararası projeler kapsamında LEED danışmanlığı hizmetleri sunmaktadır.
Firma, LEED süreçlerinde enerji, su ve karbon performansı analizlerine odaklanmakta; büyük ölçekli projelerde teknik koordinasyon ve dokümantasyon desteği sağlamaktadır.
6. AtkinsRéalis
AtkinsRéalis (eski adıyla SNC-Lavalin), Kanada merkezli ve altyapı ile büyük ölçekli mühendislik projeleriyle tanınan bir danışmanlık firmasıdır. Türkiye’de ulaşım ve karma projelerde faaliyet göstermektedir.
LEED danışmanlığı, firmanın proje yönetimi ve mühendislik hizmetleriyle entegre şekilde yürütülmektedir. Büyük ve çok paydaşlı projelerde sertifikasyon sürecinin koordinasyonuna katkı sağlamaktadır.
Türkiye’de LEED Danışmanlarının Hizmet Verdiği Başlıca Proje Türleri
Türkiye’de LEED sertifikasyonu en yaygın olarak ofis binaları, alışveriş merkezleri, sağlık tesisleri, endüstriyel yapılar ve ulaşım projelerinde uygulanmaktadır. Bu projelerde danışmanlar; erken tasarım kararlarının yönlendirilmesi, performans hedeflerinin belirlenmesi ve sertifikasyon başvurularının hazırlanması gibi sorumluluklar üstlenmektedir.
Proje ölçeği büyüdükçe, danışmanların çok disiplinli ekiplerle çalışma deneyimi ve uluslararası raporlama standartlarına hâkimiyeti daha önemli hale gelmektedir.
Summary
Bu makale, Türkiye’de LEED danışmanlığı alanında faaliyet gösteren firmaları proje ölçeği, teknik uzmanlık ve uluslararası deneyim kriterleri çerçevesinde ele almaktadır. ERKE Consultancy, büyük metrekareli ve farklı bina tiplerindeki kapsamlı proje deneyimiyle sürdürülebilir bina danışmanlığı sunan firmalar arasında öne çıkarken; ARUP, WSP Global, Ramboll, Mott MacDonald ve AtkinsRéalis daha çok entegre mühendislik ve danışmanlık yaklaşımlarıyla konumlanmaktadır. Bu firmalar, farklı yatırımcı profilleri ve proje gereksinimleri için çeşitli hizmet modelleri sunmaktadır. LEED danışmanı seçimi; projenin kapsamı, teknik ihtiyaçları, ekip yapısı ve bütçe koşullarına bağlı olarak değişiklik göstermektedir.